NOU DWE REFLECHI SOU PWOBLEM PEYI A …

Lan peyi dayiti li toujou fasil pou n mete tet ansanm pou n detwi men li toujou difisil pou n chita ansanm pou bwase lide yon mannye pou n jwenn solisyon ak pwoblem peyi a …

Kritike otorite ki sou pouvwa se bagay nou pifo an Ayiti e nou pa janm chita reflechi pou n analize tout pwoblem peyi ap konfronte san pasyon ak bon jan rezonnman.

Tout ayisyen kapab rekonet kondisyon sosyoekonomik pep la vin plis difisil chak jou bondye mete. Ayiti kite yon peyi esansyelman agrikol setoblije ap enpote tout pwodwi alimanté li lan peyi vwazen. Okenn moun pa janm chita reflechi pou konprann se ayisyen kap anrichi Sendomeng. Okenn dirijan pa janm rive panse se mendev ayisyen kap travay lan fem ak chan agrikol dominikani.

Okenn oganizasyon politik pa genyen okenn pwoje e estrateji efikas chifre pou ankouraje pwodiksyon agrikol ak konsomasyon pwodwi lokal nou yo. Nou remake tout politisyen ayisyen se lajan ak pouvwa ki enterese yo e okenn pa genyen vizyon regle anyen pou moun ki pov yo.

Anpil lan politisyen sa yo bezwen yon klima enstab lan peyi a pou fé lajan yo. Okenn lan dirijan politik sa yo pa janm reflechi le yo fose pep la fe grev manch long, se li menm ki peye konsekans lan apre politisyen yo fin jwenn pos minis yo bezwen lan pouvwa santral la.

Moun kap reflechi dwe konprann manifestasyon pa fet san lajan paske oganizasyon popilé ak bann rara yo bezwen kob pou yo kapab mobilize manifestan lan lari a. Fok nou rive kwe genyen yon sekte lan boujwazi a kap finanse enstabilite politik lan peyi a pou regle pwop entere ekonomik yo.

Nou pa genyen entansyon defann okenn klan politik e nou se pitit peyizan ki kapab obseve reyalite peyi a san apiye yon gwoup politik. Pou nou menm tout oganizasyon politik se 50 kob ak degouden pa genyen anyen kap regle si nou tout pa mobilize pou kwape gaspiyaj, koripsyon, kontreband, monopol, sifaktirasyon ak koripsyon lan administrasyon piblik la. Se pou lajistis genyen posiblite pou jwe wol li san enjerans politisyen ak palmanté kowonpi e trafikan dwog.

Nou tout dako pou n deklare peyi a malad lan tout ko li e yon sel dirijan pa kapab chanje sityasyon sosyoekonomik pep la ak bann sansi sa yo nou we lan enstitisyon nou yo. Nou genyen kapasite pou n analize pwoblem yo plis an profondé san patipri.

Fenomenn koripsyon, sifaktirasyon, kontreband, litdenflyans ak ensekirite pa ekziste sou prezidans Jovenel Moïse selman. Nou pa kwe se li menm kite mande mete anbago pandan 3 zan pou detwi tout estrikti agrikol peyi dayiti. Sityasyon peyi dayiti se konsekans direk anbago 3zan sa ki fe nou depann sou Sendomeng pou nouri pep ayisyen. Nou dwe rekonet se vye aksyon politik dirijan nou yo ki lakoz kondisyon mas pep la vin plis mizerab.

Nou toujou di tou se konstitisyon an ki lakoz otorite nou yo pa kapab reponn ak tout obligasyon li yo. Si pa genyen yon revolisyon ak yon dirijan kredib se kondisyon deplorab pep la kap kontinye agrave. Nou pwopoze yon model gouvenans kote leta ap travay ak sosyete sivil e oganizasyon lokal yo pou bay sevis ak popilasyon ki pov yo. Redwi pesonel administratif li e itilize teknoloji pou bay sevis ak popilasyon an.

Nou swete leta ankouraje solidarité, pataj, patisipasyon sitwayen yo lan devlopman kominote yo. Li enpotan pou n chanje mantalite tou se leta ki dwe bay tout sevis gratis san okenn kontribisyon ak planifikasyon. Ann ankouraje kowoperativ ak envestisman lokal pou boujonnen lespwa ak lariches pou milye ki pov yo lan peyi dayiti.

Jean-Marie Mondésir

Sitwayen Dumont/Port-Salut

Magazine.port-salut.org

Dumont.port-salut.org

Publicités

Répondre

Entrez vos coordonnées ci-dessous ou cliquez sur une icône pour vous connecter:

Logo WordPress.com

Vous commentez à l'aide de votre compte WordPress.com. Déconnexion /  Changer )

Photo Google

Vous commentez à l'aide de votre compte Google. Déconnexion /  Changer )

Image Twitter

Vous commentez à l'aide de votre compte Twitter. Déconnexion /  Changer )

Photo Facebook

Vous commentez à l'aide de votre compte Facebook. Déconnexion /  Changer )

Connexion à %s